ข้าว

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Oryza sativa Linn.

วงศ์ Poaceae


เมื่อคราพระมหาบุรุษประทับใต้ต้นนิโครธ เมื่อวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 6 นางสุชาดา ธิดาของคฤหบดีผู้มั่งคั่งในหมู่บ้านเสนานิคม ได้หุง “ข้าวมธุปายาส” เพื่อถวายเทพารักษ์ตามที่ได้บนบานไว้ และได้น้อมถวายข้าวมธุปายาสแด่พระมหาบุรุษที่งามผ่องผุดด้วยรัศมีธรรมบำเพ็ญ ด้วยสำคัญว่าเป็นรุกขเทวา

อีกตอนหนึ่งของพุทธประวัติ เมื่อพระพุทธองค์ได้ตรัสรู้และเสวยวิมุตติสุขแล้ว มีพาณิชสองพี่น้องชาวรามัญชื่อ ตปุสสะ และภัลลิกะ นำกองเกวียนบรรทุกสินค้าผ่านมา เทพยดาได้แนะนำให้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า สองพาณิชมีความดีใจ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยศรัทธาเลื่อมใส พร้อมด้วยนำข้าวสัตตูก้อนและสัตตูผงเข้าไปถวายด้วย เนื่องด้วยขณะนั้นยังไม่มีพระสงฆ์เกิดขึ้นในโลก อุบาสกทั้งสองจึงเป็นปฐมอุบาสกที่ถึงพร้อมด้วยพระพุทธและพระธรรม ได้นามว่า “เทววาจิกอุบาสก” นับเป็นอุบาสกคู่แรกและคู่เดียวในโลก

พุทธพฤกษ์